Wytyczne sprzątania obiektów medycznych oraz metody nadzoru

Co powinny obejmować wytyczne sprzątania obiektów medycznych

Należy pamiętać o twardych zasadach obowiązujących cały personel sprzątający. Prace w ośrodku medycznym należy realizować z wykorzystaniem odpowiedniego sprzętu i środków zgodnych z planem higieny, a także przestrzegać instrukcji bezpieczeństwa pracy.

Lista szczegółowych wytycznych sprzątania powinna obejmować:

  • dekontaminację wszystkich pomieszczeń w obszarze medycznym,
  • uwzględniać strefy medyczne,
  • brać pod uwagę wyjątkowe sytuacje – na przykład izolację, zanieczyszczenie wydalinami itd.
  • stosowany sprzęt ręczny (wózki, myjki, mopy) i preparaty z podziałem na wykorzystanie wobec odpowiednich powierzchni i warunków danej jednostki (szczególne rygory dotyczą sal operacyjnych, oddziałów noworodkowych, OIOM-u, laboratoriów itd.). Istotne jest tu również dobranie środków z odpowiednim spektrum aktywności biobójczej,
  • przed przystąpieniem do sprzątania pomieszczenia - szczególnie rano - należy zutylizować brudną pościel, pidżamy pacjentów, wyroby jednorazowego użytku, a także kaczki, miski toaletowe
  • sposoby czyszczenia i dezynfekcji powierzchni, a także kolejność wykonywania poszczególnych czynności (od czystych po brudne, od góry do dołu itd.),
  • zastosowanie odzieży ochronnej,
  • czyszczenie i dezynfekcję sprzętu medycznego – poczynając od sprzętu sal, a na instrumentach kończąc,
  • pranie lub utylizację zużytych materiałów sprzątających, czyszczenie i dezynfekcję wózków, trzonków do mopów itd.
  • sprzęt do sprzątania (suchy i czysty) należy przechowywać w wyznaczonym pomieszczeniu gospodarczym, albo innym do tego przeznaczonym miejscu,
  • przechowywanie, transport i utylizację odpadów (komunalnych i medycznych),
  • wymianę i pranie lub utylizację pościeli i ubrań pacjentów,
  • w przypadku infekcji, czy epidemii pracownicy opiekujący się z pacjentami powinni ściśle współpracować z personelem sprzątającym. Ważna jest komunikacja zespołów (!). Preparaty należy dobrać do skutecznego zwalczania rozpoznanego patogenu.

Oprócz powyższych reguł warto wskazać, że rękawice ochronne powinny być wymieniane przy każdej zmianie sprzętu, mopów, gąbek, ścierek, które zostały wykorzystane w danej strefie. Podstawą działania jest również korzystanie z systemu kolorowych ścierek i gąbek. Podobnie sprawa się ma z kolorami worków na odpady - komunalne, medyczne, pościel.

Egzekwowanie działań - czyli metody sprawdzania skuteczności

Oprócz odpowiednich narzędzi pracy i ulepszania metod działania ważny jest nadzór pracowników.

Odpowiednia kontrola pracy jest kluczowa na każdym etapie działania szpitala. Procedury kontrolne powinny być prowadzone stale, nawet jeżeli obiekt jest utrzymany w czystości.

Temat kontroli infekcji wynika z trudności w mierzeniu skuteczności sprzątania. Zaczęto go podejmować z końcem lat 90. Po serii zachodnich publikacji z 2013 roku proponuje się następujące mierniki efektywności:

  • Audyty wizualne mają poważne ograniczenia podczas weryfikacji czystości. Stosuje się je do egzekwowania mycia rąk, identyfikacji wyraźnych zabrudzeń na powierzchniach, kontroli pracy personelu.
    • Biologiczne badania wykazują, że audyty wizualne często są niewystarczające. Właściwie, za ich pomocą można sprawdzać, czy pracownicy rzeczywiście wykonują odpowiednie czynności. Aby zobrazować problem przytoczymy badania z 2003 roku, prowadzone w Wielkiej Brytanii. Wykazano, że 90% wszystkich powierzchni, które wizualnie były czyste oceniono po próbach biologicznych jako skażone niebezpieczną ilością mikroorganizmów. Problem faktycznie leży po stronie naukowej, bo nie sprecyzowano, jaka powinna być czysta powierzchnia. Stąd rodzi się rozbieżność pomiędzy określeniami powierzchni czystej wizualnie i czystej mikrobiologicznie.
  • Analiza mikrobiologiczna - oprócz sprawdzania powierzchni nadaje się do identyfikacji gatunków drobnoustrojów podczas podejrzewanych epidemii. Jest również przydatna i zalecana w weryfikacji obecności drobnoustrojów. Pozwala określić źródło ich pochodzenia. Oczywiście minusem tej metody jest wysoki koszt i czasochłonność. Z tego powodu nie stosuje się jej codziennie.
  • Flamastry widoczne w świetle UV to tania i prosta w użyciu metoda, która na stałe weszła do praktyki zdrowotnej. Początkowo stosowano żele UV do prania ręcznego. Z biegiem czasu metoda została rozpowszechniona na inne powierzchnie.
    • Testery jakości sprzątania – to proste urządzenie, które pozwoli kontrolerowi nanieść napis widoczny tylko w ultrafiolecie na powierzchni, która ma być wyczyszczona. Po sprzątaniu szukamy napisu z pomocą lampki UV dołączonej do zestawu. Do jakości sprzątania można mieć wątpliwości, gdy napis nie zostanie usunięty.
    • Okazało się, że wielu naszych klientów aktywnie korzysta z tej metody. Cenią sobie możliwość zastosowania flamastrów UV, za czym przemawia łatwość przeprowadzenia testu. Oczywiście trzeba mieć świadomość do czego flamaster UV służy - bada realizację zadania, a nie czystość mikrobiologiczną. Flamastry można wykorzystywać bez wiedzy personelu, z czego szeroko korzysta się nie tylko w medycynie, ale też w czyszczeniu pomieszczeń hotelowych, salonów kosmetycznych, żłobków dla dzieci i innych obiektów komercyjnych. Metoda sprawdzania powierzchni z pomocą flamastrów często jest łączona z audytami wizualnymi.
    • Minusem korzystania z mazaków ultrafioletowych jest dobre zgranie się osoby audytora z pracownikami. Inspektor musi nanieść znaki przed personelem sprzątającym i zweryfikować jakość sprzątania przed oddaniem pomieszczenia do użytku.
    • Po drugie, niektóre powierzchnie mogą absorbować żele fluorescencyjne, co znacznie utrudnia albo nawet uniemożliwia ich usunięcie, dlatego żele używa się głównie na twardych zmywalnych powierzchniach. W praktyce nie spotkaliśmy się jeszcze z negatywną opinią na ten temat.
    • Po trzecie niektóre środki czyszczące mogą zakłócać fluorescencję co może skutkować błędnymi wynikami w oczach osób weryfikujących.
    • Znane są też przypadki, gdy pracownicy szukali naniesionych znaków za pomocą przenośnych lamp UV i skupiali się głównie na myciu tych powierzchni. Chociaż są to odosobnione przypadki, to należy mieć świadomość tak poważnego mankamentu metody fluorescencyjnej.

Mazak z lampką UV

kliknij w obrazek, aby przejść do produktu

  • Podobnym sposobem do wykorzystania mazaków, jest dolewanie substancji fluorescencyjnej do roztworów dezynfekujących. Pozwala to sprawdzić, środek był rozprowadzany prawidłowo po całej powierzchni. Pracownicy powinni wtedy zadbać o odpowiednie stężenie roztworu roboczego wliczając preparat fluorescencyjny.
  • Na zachodzie, obok badań biologicznych, wykorzystuje się mierniki higieniczne ATP (adenozyno-5′-trifosforan) – u nas jest to póki co nowinka techniczna. Pozwalają pobierać wymaz z konkretnego miejsca i po włożeniu wskaźnika do urządzenia szybko otrzymamy wyniki. Minusem tej metody jest wrażliwość na pozostałości substancji chemicznych, co może zaburzać wyniki.

Obowiązkiem kontrolnym będzie Lista z realizacji zadań. Należy nadzorować, czy lista jest wypełniania zgodnie z przebiegiem prac. Minusem jest niestety pracochłonność wypełniania list.

We wszystkich metodach ważną składową kosztu będzie czas personelu potrzebny na wykonanie badań. Konsekwentne wykonywanie testów i sprawdzanie pracowników jest szczególnie czasochłonne, lecz bardziej dokładne. Wyrywkowe testy stosuje się głównie do sprawdzania skuteczności biobójczej preparatów dezynfekujących, czy dokładności sprzątania powierzchni – szczególnie przez nowych pracowników.


Podsumowanie

Podsumowując powyższe argumenty warto powtórzyć, że koszt poniesiony na metody sprawdzania czystości oraz same środki czyszczące są uzasadnione według ich skuteczności. Redukcja poziomu zachorowań i powikłań zwraca inwestycję w metody prewencji.

Przeważnie korzysta się z mieszanych modeli powyższych metod weryfikacji, bo każda z nich posłuży w innej sytuacji. Popularne są audyty wizualne, badanie powierzchni mazakami UV, rzadziej badania mikrobiologiczne. Niestety warunki finansowe nie pozwalają korzystać z kosztownych metod przez cały czas.

"Używanie odpowiednich środków czyszczących i dezynfekujących do powierzchni może zmniejszyć ryzyko infekcji związanych z opieką zdrowotną, ale również ważne jest monitorowanie systemów czyszczenia i właściwe szkolenia"

Na zakończenie chcemy dodać, że w złożonym środowisku szpitalnym kluczowe znaczenie ma zwiększenie świadomości i kształcenie w zakresie higieny. Powinniśmy aktywnie zachęcać pracowników służby zdrowia, pracowników firm zewnętrznych, pacjentów i gości odwiedzających szpitale do przestrzegania wymogów higienicznych.

Drugim wyzwaniem jest obserwacja skuteczności działania metod prewencji w stale zmieniającym się w środowisku czynników zakaźnych. Pod uwagę należy brać fakt, że metody dezynfekcji chemicznej skutkują ewolucją drobnoustrojów i zmianą odporności pacjentów.

Więcej informacji związanych z tematem:

Polecany asortyment:

Polecane produkty dostępne w ofercie hurtowni:

Dezynfekcja rąk higieniczne mycie rąk Dezynfekcja dużych powierzchni Dezynfekcja małych powierzchni
narzędzia jednorazowe sterylne narzędzia wielokrotnego użytku ze stali nierdzewnej Rękawice diagnostyczne Odkażanie
strzykawki igły Opatrunki Odzież medyczna

f Polub nas na facebooku i bądź na bieżąco Wymieniaj punkty na nagrody

Podziel się swoim komentarzem z innymi
pixelpixelpixelpixelpixelpixel